ალფა კენტავრი სექციების სია კომპონენტების აღნიშვნა | სისტემის ბუნება | რესურსები ინტერნეტში | სქოლიო | სანავიგაციო მენიუSIMBAD observational dataSixth Catalogue of Orbits of Visual Binary Stars U.S.N.O.Sixth Catalogue of Orbits of Visual Binary Stars : Orbital Elements U.S.N.O.Sixth Catalogue of Orbits of Visual Binary Stars : Orbit Notes U.S.N.O.Sixth Catalogue of Orbits of Visual Binary Stars : Orbit Ephemeris U.S.N.O.The Imperial Star – Alpha CentauriAlpha Centauri – A Voyage to Alpha CentauriImmediate History of Alpha CentaurieSky : Alpha Centauri1999A&A...341..121SDiscovery! Earth-Size Alien Planet at Alpha Centauri Is Closest Ever SeenSpace.Com web site"An Earth mass planet orbiting Alpha Centauri B"2012Natur.491..207DThe One Hundred Nearest Star SystemsRECONSორიგინალიდანThe Colour of StarsA Family Portrait of the Alpha Centauri Systemორიგინალიდან0706.16822007A&A...470..295B2009AAS...21340609DSIMBAD query result: V* V645 Cen – Flare StarA Family Portrait of the Alpha Centauri System: VLT Interferometer Studies the Nearest Starsორიგინალიდან
ვარსკვლავებიკენტავრის თანავარსკვლავედი
ვარსკვლავიპარსეკითაასინათლის წელიწადიმზიდანმზის სისტემასთანვარსკვლავიერი სიდიდესირიუსისამზის მასისმასაორბიტალური პერიოდისპლუტონისსატურნისასტრონომიული ერთეულინეპტუნისეგზოპლანეტამზეM☉129 იუპიტერის მასა
(function()var node=document.getElementById("mw-dismissablenotice-anonplace");if(node)node.outerHTML="u003Cdiv class="mw-dismissable-notice"u003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-close"u003E[u003Ca tabindex="0" role="button"u003Eდამალვაu003C/au003E]u003C/divu003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-body"u003Eu003Cdiv id="localNotice" lang="ka" dir="ltr"u003Eu003Cdiv class="layout plainlinks" align="center"u003Eდაუკავშირდით ქართულ ვიკიპედიას u003Ca href="https://www.facebook.com/georgianwikipedia" rel="nofollow"u003Eu003Cimg alt="Facebook icon.svg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Facebook_icon.svg/14px-Facebook_icon.svg.png" decoding="async" width="14" height="14" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Facebook_icon.svg/21px-Facebook_icon.svg.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Facebook_icon.svg/28px-Facebook_icon.svg.png 2x" data-file-width="256" data-file-height="256" /u003Eu003C/au003E u003Cbu003Eu003Ca rel="nofollow" class="external text" href="https://www.facebook.com/georgianwikipedia"u003EFacebooku003C/au003Eu003C/bu003E-ის ოფიციალურ გვერდზე!nu003Cpu003Eu003Cbr /u003Enu003C/pu003Enu003C/divu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003E";());
ალფა კენტავრი
Jump to navigation
Jump to search
 ალფა კენტავრი A და B | |
| დაკვირვების მონაცემები | |
|---|---|
ეპოქა: | J2000 |
თანავარსკვლავედი: | კენტავრი |
| ალფა კენტავრი A | |
პირდაპირი ასვლა: | 14სთ 39წთ 36,4951წმ |
დახრილობა: | -60გრად 50მინ 02.308სეკ |
| მანძილი: | 4.366 ± 0.007 სინათლის წელიწადი |
| მასა: | 1.100 M☉ |
| სპექტრული ტიპი: | G2 V |
ვარსკვლავიერი სიდიდე: | −0.01 |
აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე: | −0.01 |
| ალფა კენტავრი B | |
პირდაპირი ასვლა: | 14სთ 39წთ 35.0803წმ |
დახრილობა: | -60გრად 50მინ 13.761სეკ |
| მანძილი: | 4.366 ± 0.007 სინათლის წელიწადი |
| მასა: | 0.907 M☉ |
| სპექტრული ტიპი: | K1 V |
ვარსკვლავიერი სიდიდე: | +1,33 |
აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე: | +1,33 |
ალფა კენტავრი (α კენტავრი, α კენ; ასევე ცნობილია, როგორც "რაიჯელ კენტი" /ˈraɪdʒəl ˈkɛnt/) — ყველაზე კაშკაშა ვარსკვლავი კენტავრის სამხრეთ თანავარსკვლავედში. ის ღამის ცაზე სიკაშკაშით მესამეა. ალფა კენტავრის სისტემა 1,34 პარსეკითაა (4,37 სინათლის წელიწადი) დაშორებული მზიდან. ეს სისტემა უახლოესია მზის სისტემასთან.[1] მიუხედავად იმისა, რომ შეუიარაღებელი თვალით სისტემაში 1 ობიექტი ჩანს, სინამდვილეში ალფა კენტავრი ორმაგი ვარსკვლავური სისტემაა (ზოგჯერ მოიხსენიებენ, როგორც ალფა კენტავრი AB), რომელთა საერთო ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე −0.27-ია, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის სიკაშკაშით მესამეა (მზეს თუ არ ჩავთვლით) ღამის ცაზე [2][3] −1,46 ვარსვლავიერი სიდიდის მქონე სირიუსისა და -0,72-იანი კანოპის შემდეგ.
სისტემის შემადგენელი ვარსკვლავები არიან ალფა კენტავრი A, რომელიც მზის მასის 110%, ხოლო სიკაშკაშის 151,9%-ს აღწევს, და ალფა კენტავრი B, რომლის მასა მზის მასის 90,7%-ია, ხოლო 44,5% - სიკაშკაშე. 79,91 წლიანი საერთო ცენტრის გარშემო ორბიტალური პერიოდის განმავლობაში მათ შორის მანძილი იცვლება პლუტონის მზიდან დაშორების მანძილიდან, სატურნის მზიდან დაშორების მანძილამდე.
მესამე ვარსკვლავი, სახელად პროქსიმა კენტავრი, ან ალფა კენტავრი C, შესაძლებელია, გრავიტაციულად არის დაკავშირებული ალფა კენტავრი AB-სთან. პროქსიმა ოდნავ ნაკლები მანძილითაა დაშორებული მზიდან - დაახლოებით 1,29 პარსეკით (4,24 სინათლის წელიწადი), რაც იმას ნიშნავს, რომ ის მზესთან მდებარე უახლოესი ვარსკვლავია, მიუხედავად იმისა, რომ ის შეუიარაღებელი თვალით არ ჩანს. პროქსიმას ალფა კენტავრი AB-დან დაშორების მანძილი დაახლოებით 0,06 პარსეკია, ან 0,2 სინათლის წელიწადი, ან 13 000 ასტრონომიული ერთეული; ეს ექვივალენტურია 400-ჯერ დიდი ნეპტუნის ორბიტისა.
სისტემაში, ასევე შესაძლებელია, არსებობდეს, სულ ცოტა 1 პლანეტა - დედამიწის ზომის ალფა კენტავრი Bb, რომელიც, დადასტურების შემთხვევაში, დედამიწასთან ყველაზე ახლოს მდებარე ეგზოპლანეტა იქნება. პლანეტის მასა, სულ ცოტა, დედამიწის მასის 113%-ს უტოლდება [4][5] და ალფა კენტავრი B-ს გარშემო ბრუნავს 3,236 დღიანი პერიოდით.[4] დედავარსკვლავის გარშემო 6 მილიონი კილომეტრით დაშორებულ პლანეტაზე, რომელიც ტოლია დედამიწისა და მზის დაშორების 4%-ის და მზისა და მერკურის დაშორების მეათედის, ტემპერატურა 1200 °C-ს მიაღწევს, რაც სიცოცხლის არსებობისთვის ზედმეტად ცხელია. თუმცა, ბოლო ხანებში (2013 წლის 10 ივნისი) გაკეთებული განცხადების მიხედვით, ალფა კენტავრი B-ს გარშემო მბრუნავი დედამიწის მსგავს პლანეტაზე გაკეთებული ადრინდელი განცხადებები შესაძლოა არ იქნეს მხარდაჭერილი.
სექციების სია
1 კომპონენტების აღნიშვნა
2 სისტემის ბუნება
3 რესურსები ინტერნეტში
4 სქოლიო
კომპონენტების აღნიშვნა |
სახელი "ალფა კენტავრი" იმას დაარქვეს, რაც მხოლოდ ერთ ვარსკვლავად ჩანს შეუიარაღებელი თვალისათვის და კენტავრის თანავარსკვლავედის ყველაზე კაშკაშა ვარსკვლავს. ტელესკოპის დახმარებით, ის ორმაგ ვარსკვლავურ სისტემად გამოჩნდება ახლო ორბიტით. ამიტომ ეს ცნობილია, როგორც ალფა კენტავრი AB.
ალფა კენტავრი A და B ორმაგი სისტემის ინდივიდუალური ვარსკვლავები არიან, რომლებიც ჩვეულებისამებრ განხილულნი არიან, როგორც ორმაგი სისტემა ალფა კენტავრი AB-ს განსხვავებული კომპონენტები. მესამე კომპანიონი, პროქსიმა კენტავრი (ან პროქსიმა, ან ალფა კენტავრი C), ბევრად მეტი მანძილითაა დაშორებული, ვიდრე A-სა და B-ს შორის მანძილია. ის შესაძლებელია გრავიტაციულადაც დაკავშირებული იყოს AB სისტემასთან. დედამიწიდან თუ დავაკვირდებით, პროქსიმას კუთხური დაშორება 2.2°-ია AB სისტემიდან. ის ისეთი კაშკაშა რომ ყოფილიყო, ტელესკოპის გარეშე რომ დაგვენახა, პროქსიმა კენტავრი შეუიარაღებელი თვალისთვის გამოჩნდებოდა, როგორც ალფა კენტავრი AB-სგან განცალკევებული ვარსკვლავი. ალფა კენტავრი AB და პროქსიმა კენტავრი წარმოქმნიან ე.წ. „ორმაგ ვარსკვლავს“ (ორმაგი ვარსკვლავი არის ვარსკვლავების წყვილი, რომელიც ერთმანეთთან ახლოს ჩანან დედამიწის ღამის ცაზე, როცა მათ ოპტიკური ტელესკოპით აკვირდებიან).
სამივე კომპონენტი ერთად ქმნის სამმაგ ვარსკვლავურ სისტემას, რომელსაც α კენ AB-C (ალფა კენტავრი AB-C) ეწოდება.
სისტემის ბუნება |
-0,27-იანი ვარსკვლავიერი სიდიდით,[6] ალფა კენტავრი შეუიარაღებელი თვალისთვის ერთ ვარსკვლავად ჩანს და სირიუსზე და კანოპზე მკრთალია. შემდეგი ყველაზე კაშკაშა ვარსკვლავი ღამის ცაზე არქტურია. როდესაც განვიხილავთ ინდივიდუალურ ვარსკვლავებს (მზის გარდა), ალფა კენტავრი A მეოთხეა სიკაშკაშით -0,01 ვარსკვლავიერი სიდიდით,[7] რომელიც სულ ოდნავ მკრთალია არქტურზე (-0,04 ვარსკვლავიერი სიდიდე). ალფა კენტავრი B, 1,33 ვარსკვლავიერი სიდიდით, სულ რაღაც, 21-ეა სიკაშკაშით ღამის ცაზე.
ალფა კენტავრი A ორმაგი სისტემის უფროსი (ან პირველადი) წევრია, რომელიც ოდნავ დიდი და უფრო კაშკაშაა, ვიდრე მზე. ის მზის მაგვარი მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავია იგივე მოყვითალო ფერით,[8] რომლის ვარსკვლავური კლასიფიკაცია არის სპექტრული ტიპი G2 V.[7] განსაზღვრული საერთო ორბიტალური პარამეტრებიდან, ალფა კენტავრი A 10%-ით უფრო მასიური და 23%-ით დიდია მზეზე.[9] ამ ვარსკვლავის ბრუნვის სიჩქარე 2.7 ± 0.7 კმ/წმ−1-ია. გამოდის, რომ მას 22 დღიანი ბრუნვის პერიოდი აქვს,[10] რომელიც მზის 25 დღიან ბრუნვის პერიოდზე ოდნავ სწრაფია.
ალფა კენტავრი B ორმაგი სისტემის კომპანიონი (ან მეორადი) ვარსკვლავია. ის ოდნავ პატარა და ნაკლებად კაშკაშაა მზეზე. ის მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავია K1 V სპექტრული ტიპით,[7][11] ანუ ის უფრო ნარინჯისფერია, ვიდრე პირველადი, უფროსი ვარსკვლავი. ალფა კენტავრი B მზეზე 90%-ით მსუბუქია, ხოლო რადიუსი 14%-ით მცირე აქვს. ბრუნვის სიჩქარე არის 1.1 ± 0.8 კმ/წმ−1-ია, რაც იმას ნიშნავს, რომ მისი ბრუნვის პერიოდი 41 დღეა (1995 წლის გამოთვლებით, მისი ბრუნვის პერიოდი 36,8 დღე იყო). მიუხედავად იმისა, რომ უფროს ვარსკვლავზე ნაკლებად კაშკაშაა, ის რენტგენის დიაპაზონში უფრო მეტ ენერგიას ასხივებს.
ალფა კენტავრი C, აგრეთვე ცნობილი როგორც პროქსიმა კენტავრი, სპექტრული კლასის - M5 Ve[7] ან M5 Vle ვარსკვლავია, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ ის ან მთავარი მიმდევრობის პატარა ვარსკვლავია (V ტიპი), ან ქვეჯუჯა (VI) ემისიური ხაზებით. მისი B-V ფერის ინდექსი არის +1,90 და მისი მასა დაახლოებით 0.123 M☉,[12] ან 129 იუპიტერის მასა არის.[13]
რესურსები ინტერნეტში |
- SIMBAD observational data
- Sixth Catalogue of Orbits of Visual Binary Stars U.S.N.O.
- Sixth Catalogue of Orbits of Visual Binary Stars : Orbital Elements U.S.N.O.
- Sixth Catalogue of Orbits of Visual Binary Stars : Orbit Notes U.S.N.O.
- Sixth Catalogue of Orbits of Visual Binary Stars : Orbit Ephemeris U.S.N.O.
- The Imperial Star – Alpha Centauri
- Alpha Centauri – A Voyage to Alpha Centauri
- Immediate History of Alpha Centauri
- eSky : Alpha Centauri
სქოლიო |
↑ Söderhjelm, Staffan (1999). "Visual binary orbits and masses post Hipparcos". Astronomy and Astrophysics 341 (1): 121–40. Bibcode 1999A&A...341..121S.
↑ http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html, Our Local Galactic Neighborhood, NASA
↑ http://www.centauri-dreams.org/?p=14203, Into the Interstellar Void, Centauri Dreams- ↑ 4.04.1Wall, Mike. (2012-10-16) Discovery! Earth-Size Alien Planet at Alpha Centauri Is Closest Ever Seen. Space.Com web site. TechMediaNetwork. წაკითხვის თარიღი: 2012-10-17.
↑ Dumusque, X.; Pepe, F.; Lovis, C.; Ségransan, D.; Sahlmann, J.; Benz, W.; Bouchy, F.; Mayor, M.; Queloz, D.; Santos, N.; Udry, S. (2012-10-17). "An Earth mass planet orbiting Alpha Centauri B". Nature 490. Bibcode 2012Natur.491..207D. . http://www.eso.org/public/archives/releases/sciencepapers/eso1241/eso1241a.pdf. წაკითხვის თარიღი: 2012-10-17.
↑ Burnham, Robert (1978). Burnham's Celestial Handbook. Courier Dover, გვ. 549. ISBN 0-486-23567-X.- ↑ 7.07.17.27.3Research Consortium on Nearby Stars. (2007-09-17) The One Hundred Nearest Star Systems. RECONS. Georgia State University. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 12 November 2007. წაკითხვის თარიღი: 2007-11-06.
↑ The Colour of Stars. Australia Telescope, Outreach and Education. Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (December 21, 2004). წაკითხვის თარიღი: 2012-01-16.
↑ Kervella. ; Thevenin, Frederic (March 15, 2003) A Family Portrait of the Alpha Centauri System. ESO. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 16 June 2008. წაკითხვის თარიღი: 2008-06-06.
↑ Bazot, M.; et al. (2007). "Asteroseismology of α Centauri A. Evidence of rotational splitting". Astronomy and Astrophysics 470 (1): 295–302. arXiv:0706.1682. Bibcode 2007A&A...470..295B. .
↑ Datin, Kellie; Dewarf, LE.; Guinan, EF.; Carton, JM. (January, 2009). "FUSE Observations of alpha Centauri B". American Astronomical Society (American Astronomical Society) 213: 200. Bibcode 2009AAS...21340609D.
↑ SIMBAD query result: V* V645 Cen – Flare Star. SIMBAD. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. წაკითხვის თარიღი: 2008-08-11. — some of the data is located under "Measurements".
↑ Kervella, Pierre; Thevenin, Frederic. “A Family Portrait of the Alpha Centauri System: VLT Interferometer Studies the Nearest Stars“, ESO, 2003-03-15. წაკითხვის თარიღი: 2007-07-09. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 7 June 2007.
(RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.log.warn("Gadget "ReferenceTooltips" was not loaded. Please migrate it to use ResourceLoader. See u003Chttps://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98:Gadgetsu003E."););
კატეგორია:
- ვარსკვლავები
- კენტავრის თანავარსკვლავედი
(RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"0.196","walltime":"0.265","ppvisitednodes":"value":3921,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":30647,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":12554,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":15,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":0,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":11170,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":0,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 228.383 1 -total"," 71.81% 163.998 1 თარგი:Reflist"," 33.83% 77.260 4 თარგი:Cite_journal"," 29.04% 66.318 4 თარგი:Citation/core"," 10.74% 24.523 1 თარგი:ინფოდაფა_ვარსკვლავი"," 8.99% 20.524 7 თარგი:Citation/identifier"," 8.43% 19.247 5 თარგი:Cite_web"," 5.21% 11.892 1 თარგი:Commons_category"," 4.69% 10.708 4 თარგი:Citation/make_link"," 4.09% 9.333 14 თარგი:Hide_in_print"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"0.003","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":544022,"limit":52428800,"cachereport":"origin":"mw1326","timestamp":"20190527000934","ttl":2592000,"transientcontent":false););"@context":"https://schema.org","@type":"Article","name":"u10d0u10dau10e4u10d0 u10d9u10d4u10dcu10e2u10d0u10d5u10e0u10d8","url":"https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A4%E1%83%90_%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%98","sameAs":"http://www.wikidata.org/entity/Q12176","mainEntity":"http://www.wikidata.org/entity/Q12176","author":"@type":"Organization","name":"Contributors to Wikimedia projects","publisher":"@type":"Organization","name":"Wikimedia Foundation, Inc.","logo":"@type":"ImageObject","url":"https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-hor-googpub.png","datePublished":"2013-07-31T23:52:51Z","image":"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/89/Alpha_centauri.jpg"(RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgBackendResponseTime":153,"wgHostname":"mw1272"););
